• نمایش صفحه شماره 1
  • توصيف پديده سيل

    به خارج شدن آب با تداوم زمانى محدود، از ظرفيت ايمن مجرا و يا مخزن آبهاى سطحى که با اشغال بخشى از زمينهاى پشت و يا اطراف آنها همراه ‌باشد، سيل گفته مى‌شود. سيل با غرقاب نمودن منطقه مى‌تواند باعث تلفات انسانى و دامى و خسارات به ساختمنها، تاسيسات، باغها، کشتزارها و منابع طبيعى گردد.

    آگاهى‌هاى عمومى

    آئين نامه نحوه تعيين حد بستر و حريم رودخانه ها و انهار و مسيلها و مرداب ها و برکه هاى طبيعى

    هر نوع تصرف د ر بستر و حريم رودخانه ها و انهار و مسيل ها و مرداب ها و برکه هاى طبيعى منوط به موافقت کتبى و قبلى وزارت نيرو است. به استناد اصل يک صد و سى و هشت قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران و اختيار حاصل از تبصره 1 ماده 2 قانون توزيع عادلانه آب آئين نامه تعيين حد بستر و حريم رودخانه ها و انهار و مسيل ها و مرداب ها و برکه هاى طبيعى را به شرح زير تصويب مى نمايد:

    ماده 1ـ اصطلاحات مندرج در اين آئين نامه از نظر اجراى مقررات آن در معانى ذيل به کار برده شده است:

    الف - رودخانه : مجرائى است طبيعى که آب بطور دائم يا فصلى در آن جريان داشته باشد.

    ب - نهر طبيعى : مجرائى است طبيعى که آب بطور دائم يا فصلى در آن جريان داشته و داراى حوضه آبريزى مشخصى نباشد.

    ج - نهر سنتى : مجراى آبى است که بوسيله اشخاص به صورت غيرمدرن احداث شده باشد.

    د- مرادب : زمين باتلاقى مسطح و پستى است که داراى يک يا تعدادى آبراهه باشد و معمولاً درصد بزرگ دريا زير آب رود همچنين اراضى پستى که در مناطق غيرساحلى در فصول بارندگى و سيلاب غرقاب شده و معمولاً در تمام سال حالت باتلاقى داشته باشد.

    ه - برکه : اراضى پستى است که در اثر جريان سطحى و زيرزمينى، آب در آنها جمع شده و باقى مى ماند.

    و- مسيل : مسيل مجرائى طبيعى است که سيل حاصله از باران و برف و رگبارها موقتاً در آن جريان پيدا مى کند

    ز- مسيل متروکه : مجرائى است طبيعى که تحت تاثير عوامل طبيعى يا غيرطبيعى امکان حدوث سيبلاب در آن وجود نداشته باشد.

    ح - بستر : آن قسمت از رودخانه، نهر يا مسيل است که در هر محل با توجه به آمار هيدرولوژيک و داغاب و حداکثر طغيان با دوره هاى برگشت مختلف وسيله وزارت نيرو و يا شرکت هاى آب منطقه اى و آب و برق خوزستان تعيين مى شود.

    دوره برگشت طغيان رودخانه ها در محدوده شهرها طبق مصوبه شوراى عالى شهرسازى و معمارى تعيين و جهت برآورد سيبلاب با تناوب مورد نظر به وزارت نيرو و شرکت هاى آب منطقه اى و آب برق خوزستان اعلام مى گردد.

    تعيين بستر در خارج از محدوده شهرها براساس حداکثر طغيان با دوره برگشت 25 ساله بوسيله وزارت نيرو و شرکت هاى آب منطقه اى و آب برق خوزستان تعيين مى شود و در مناطقى که ضرورت ايجاب نمايد سيلاب با دوره برگشت کمتر يا بيشتر از 25 ساله محاسبه قرار گيرد شرکت هاى فوق الذکر حسب مورد با ارائه نقشه هاى مربوط و توجيهات فنى از حوزه ستادى وزارت نيرو مجوز لازم را اخذ خواهند نمود.

    تغييرات طبيعى بستر رودخانه ها، مسييل ها يا انهار طبيعى در بستر سابق تاثيرى نداشته و بستر سابق کماکان در اختيار حکومت اسلامى است ليکن حريم براى آن منظور نخواهد شد. ط - حريم : آن قسمت از اراضى اطراف رودخانه، مسيل، نهرطبيعى يا سنتى مرداب و برکه طبيعى است که بلافاصله پس از بستر قرار دارد و به عنوان حق ارتفاق براى کمال انتفاع و حفاظت آنها لازم است و طبق مقررات اين آئين نامه توسط وزارت نيرو با شرکت هاى آب منطقه اى و آب و برق خوزستان تعيين مى گردد.

    حريم انهار طبيعى يا رودخانه ها اعم از اينکه آب دائم يا فصلى داشته باشند از يک تا بيست متر خواهد بود که حسب مورد با توجه به وضع رودخانه يا نهر طبيعى يا مسيل از هر طرف منتهى اليه بستر وسيله وزارت نيرو و شرکت هاى تابعه آن تعيين مى گردد. (در محدوده شهرها حريم انهار طبيعى و رودخانه ها بطور کلى طبق مصوبه شوراى عالى معمارى و شهرسازى تعيين و پس از موافقت آب منطقه اى ذيربط يا آب و برق خوزستان حسب مورد اعلام خواهد شد ).

    ماده 2- شرکت هاى آب منطقه اى و آب و برق خوزستان مکلفند با توجه به امکانات حد بستر و حريم رودخانه ها، انهار، مسيل ها، مرداب ها و برکه هاى طبيعى موجود در حوزه فعاليت خود را با برنامه ريزى مشخصى و با اعزام کارشناس يا کارشناسان ذيصلاح طبق مقررات اين آئين نامه تعيين نمايند.

    ماده 3- شرکت هاى آب منطقه اى و آب و برق خوزستان در هر مورد که بستر و حريم رودخانه و نهر طبيعى و مسيل و مرداب و برکه طبيعى را بطور موضعى تعيين مى نمايند مراتب را به طريق مقتضى کتباً به متقاضى اعلام و در مورد تعيين بستر و حريم سرتاسرى موضوع از طريق پخش اعلاميه هاى محلى (براى يک نوبت ) به اطلاع اشخاص ذينفع مى رسد که بستر و حريم رودخانه و نهر (طبيعى، سنتى ) و مسيل و مرداب و برکه طبيعى مورد نظر تعيين گرديده و اشخاص مى توانند براى کسب اطلاع از حدود بستر و حريم تعيين شده به شرکت آب مربوطه مراجعه و چنانچه اعتراضى داشته باشند ظرف مدت يک ماه از تاريخ انتشار اطلاعيه اعتراض خود را به شرکت مربوطه تسليم و رسيد دريافت دارند، چنانچه اعتراضى نسبت به بستر و حريم تعيين شده در مهلت مذکور در فوق واصل شود شرکت آب منطقه اى مربوطه اعتراض را به کميسيونى مرکب از دو نفر کارشناس فنى ذيصلاح و يک نفر کارشناس حقوقى که از بين مجرب ترين کارشناسان با ابلاغ مدير عامل منصوب مى شوند ارجاع مى نمايد.

    ماده 4- کميسيون مذکور در ماده 3 پس از وصول پرونده مورد اعتراض، گزارش کارشناس يا کارشناسان را مورد بررسى قرار داده و در صورتى که با بستر و حريم تعيين شده موافق باشد آن را مورد تاييد قرار مى دهد والا بعد از اخذ توضيحات از کارشناس يا کارشناسان ذيربط نظر خود را به شرکت اعلام خواهد نمود، چنانچه توضيحات مذکور براى کميسيون قانع کننده نباشد کميسيون مى تواند راساً يا وسيله کارشناسان ديگرى محل را بازديد کند و سپس نظر خويش را در مورد بستر و حريم به شرکت اعلام دارد نظر اين کميسيون قطعى بوده و به منزله نظر وزارت نيرو است .

    ماده 5- پس از اعلام نظر کميسيون موضوع ماده 3 اين آئين نامه شرکت آب منطقه اى نسبت به علامت گذارى نهائى حد بستر و حريم تعيين شده به نحو مقتضى اقدام خواهد نمود و نسخه اى از نقشه مربوط به بستر و حريم را براى اطلاع به اداره ثبت اسناد و املاک، بخشدارى و شهردارى حوزه عمل ارسال و نيز مراتب را به ژاندارمرى و شهربانى اعلام خواهد داشت و از تجاوز اشخاص به بستر و حريم با همکارى مامورين انتظامى جلوگيرى خواهد کرد.

    ماده 6- پس از تعيين و تشخيص ميزان بستر و حريم رودخانه، نهر، مسيل مرداب و برکه طبيعى در صورتى که شرکت آب منطقه اى قلع و قمع اعيانى اعم از اشجار و غير آن واقع در بستر و حريم را براى استفاده از امور مربوط به آب و برق لازم بداند براساس مقررات مربوط اقدام خواهد نمود. تبصره - هرگاه اعيانى موجود در بستر و حريم بصورت کشت موقت باشد پس از برداشت محصول مقررات ماده فوق اعمال خواهد شد.

    ماده 7- کشت موقت در آن قسمت از بستر رودخانه، نهر، مسيل که براى بهره بردارى از آب مزاحمتى ايجاد ننمايد با موافقت کتبى و قبلى شرکت آب منطقه اى ذيربط بصورت اجاره و رعايت اولويت براى مجاورين بلامانع است ولى مستاجر به هيچ وجه حق ايجاد اعيانى و غرس نهال و درخت (به جز زراعت سطحى ) را ندارد در صروت تخلف اراضى مسترد و از فعاليت وى جلوگيرى خواهد شد . شرکت آب منطقه اى ذيربط بايد در اجازه نامه قيد کند که در صورت بروز هرگونه خسارت ناشى از سيل و نظاير آن هيچ گونه مسئوليتى نخواهد داشت تبصره - استفاده از مقررات اين ماده در مورد اراضى بستر بالادست سدها شمول ندارد.

    ماده 8- چنانچه بستر رودخانه، نهر طبيعى، مسيل بصورت طبيعى تغيير نمايد و باقيمانده بستر که بستر مرده ناميده مى شود و کماکان در اختيار دولت است براى اجراى طرحهاى آب و برق استفاده باشد با حدود مشخصى از طريق وزارت نيرو به دستگاههاى متقاضى بصورت اجاره واگذار و نحوه آماده سازى و کناره بندى و ساير شرايط مربوط در سند واگذارى قيد خواهد گرديد.

    ماده 9- چنانچه افراد يا شهردارى ها بصورت موردى تقاضاى تعيين حد بستر و حريم رودخانه، انهار يا مسيل يا مرداب يا برکه طبيعى را که در مجاورت ملکى واقع است بنمايد شرکت آب منطقه اى مکلف است با اخذ هزينه کارشناسى طبق تعرفه مصوب وزارت نيرو نسبت به تعيين حد بستر و حريم هر يک از موارد يا د شده به ترتيب مقرر در اين دستورالعمل اقدام نمايد، مشروط بر اينکه تصرفات قانونى اشخاص نسبت به املاک مورد نظر احراز و توسط مراجع ذيطلاح تاييد شده باشد.

    ماده 10- چنانچه امکان ديواره سازى و استفاده از اراضى مازاد بستر براى مجاورين وجود داشته باشد شرکت آب منطقه اى ضمن مشخص کردن مجاورين رودخانه يا نهر يا مسيل يا مرداب يا برکه طبيعى و با در نظر گرفتن نکات فنى مربوط به مهندسى رودخانه مشخصات ديواره و مقدار زمين هايى که در اثر ديواره سازى حاصل مى شود را معلوم و به مجاورين اعلام خواهد نمود تا در صورت تمايل به شرکت مراجعه و يا قبول شرايط و مشخصات ديواره سازى براى اخذ اجاره مربوط اقدام نمايند. بستر واقع در پشت ديواره احداثى در اختيار دولت جمهورى اسلامى است شرکت مى تواند پس از تامين ميزان حريم که بلافاصله بعد از ديواره احداثى شروع مى شود باقيمانده بستر را به سازنده ديوار يا در صورت عدم تمايل سازنده به سايرين اجاره دهد.

    ماده 11- شرکت هاى آب منطقه اى با همکارى شهردارى ها و ادارات ثبت اسناد و املاک مسييل هاى متروکه را شناسائى خواهند نمود تشخيص متروکه بودن مسيل ها در خارج از محدوده قانونى شهرها با شرکت آب منطقه اى است ولى در داخل محدوده قانونى شهرها شرکت مزبور با همکارى شهردارى ها تصميم لازم را اتخاذ خواهد نمود، در صورت بروز اختلاف نظر، تشخيص وزارت نيرو معتبر مى باشد.

     

    1 2
    لینک های مرتبط با این بخش
     لينک هاى مرتبط
     سيل
     گزارشها
      بررسى علل وقوع سيل 21/05/1381 و راهکارهاى پيشگيرى ازتلفات و خسارات آن در شرق استان گلستان (جنگل گلستان)
     ارزيابى مقدماتى سيل 02/05/1381 منطقه خلخال و شاندرمن
      گزارش سيل موئيل مشکين شهر استان اردبيل
     بررسى علل وقوع سيل و راهکارهاى پيشگيرى از تلفات و خسارات آن در رودخانه سه‏هزار تنکابن – استان مازندران
     گزارش سيل نکا
     گزارش سيل استان گلستان